Aile; kan bağı, evlilik, yasal yollardan akrabalık ilişkisi bulunan, genelde aynı evde yaşayan, bireylerin psikolojik, sosyal, ekonomik, cinsel ihtiyaçlarının karşılandığı, topluma uyum ve katılımını sağlayan temel birimdir.

      Mutlu bir aile ortamının sağlanabilmesi için ailenin birtakım gereksinimleri vardır:

1.Değerli olma duygusu
2.Güven ortamı
3.Yakınlık ve dayanışma duygusu 
4.Sorumluluk duygusu
5.Zorluklarla mücadele ederek onların üstesinden gelmeyi öğrenme:  
6.Mutluluk ve kendisini gerçekleştirme ortamı
7.Sağlıklı manevi yaşamın temellerini oluşturma ortamıdır.   

      İletişim; duygu, düşünce ve bilgilerin akla gelebilecek her türlü yolla başkalarına aktarılmasıdır. İletişimin ana amacı anlayarak kavramaktır. İletişim anında her iki tarafta aktif olmalıdır. İletişim, konuşmanın yanında neyi, ne zaman, nerede ve nasıl söyleneceğini bilmek, olayları basite indirgeyerek sunabilmek, akıcı dille ve göz kontağı kurarak karşımızdaki kişinin anlayıp anlamadığını kontrol ederek ve dikkati yoğunlaştırabilmektir. İletişimde sözlerin yanında mimik ve jestlerimizi de kullanabiliriz.

Söz ve Davranışlarımızdaki Saklı Mesajlar

• Kabul Etme

Alınan mesajlar;
* Ben varım
* Ben doğalım
* Seviliyorum
* Değerliyim
* Güvenebilirim.
Bu mesajlarla bireye kendi olma hakkı verilmektedir. Koşulsuz sevgi görür ve diğer bireyler tarafından kıyaslama yapılmaz. Böylece aileye bağlı bireyler yetiştirilir. 

• Reddetme

Alınan mesajlar;
* Ben yokum
* Ben doğal değilim
* Sevilmiyorum
* Değerli değilim
* Güvenemem.

Bu mesajlarla bireye kendi olma hakkı verilmemektedir. Sevgiye koşullarla sahip olur ve diğer bireyler tarafından kıyaslama yapılır. Böylece bu kişiler çatışma sürtüşme yaşarlar ve kabul edildiği gençlik çetelerine katılırlar. 

• Umursamama

Alınan mesajlar;
* Ben yokum
* Değerli değilim
* Önemsenmiyorum.
Bu mesajlarla bireyde birtakım ruhsal rahatsızlıkların oluşmasına neden olabilir. 
 
   
Etkili İletişim
            Aile üyelerinin karşılıklı  olarak birbirlerinin düşüncelerini duygularını anlamalarını  sağlar; işbirliği ve yardımlaşmalarında etkili olur; duygularını  açıklama özgürlüğü ve alışkanlığını kazandırır. 
 Etkili İletişimin İçin; saygı duymak, doğal davranmak, empati kurabilmek ve etkin dinleme önemlidir. 
Dinlerken aktif olmak için;

• Dinlemek için zaman ayırmalı,
• Yardım etmek için hazır olmalı,
• Karşısındaki kişinin duygularını kabul etmeli,
• Kendisine güvenebileceğini hissettirmeli,
• Duygu ve düşüncelerin sürekli değişeceğini dikkate almalı,
• Çocuğu ayrı, tek bir kişilik olarak görmeli,
• Yetişkinlik bırakılarak çocuğun dünyasına girmeli.

Aktif dinlemenin çocuğa faydaları ise şöyledir:
** Konuşma yeteneği artar.
** Duygularını sözle ifade etmeyi öğrenir; saldırgan ya da ağlayarak belirtmez.
** Anlaşıldığını  hisseder ve huzurlu olur.
** Kendine güveni artar.
** Yakınlık duyar.
** Dinlemeyi öğrenir. 

            Çocukla iletişim kurarken çocuğun yaşı, cinsiyeti ve kişilik özellikleri dikkate alınmalıdır. Ayrıca aile içindeki bireylerin kişilik yapısı çocuğun kişiliğini şekillendirir. Eğer ebeveynler iletişim becerilerini kullanmıyorsa çocuklarda kullanmaz ve ailede ya da dış çevrede sürekli çatışma yaşama ihtimali artar.  

İletişimin Engelleri

• Emir vermek, yönlendirmek.
• Uyarmak gözdağı vermek.
• Ahlak dersi vermek.
• Öğüt vermek.
• Öğretmek, nutuk çekmek, mantıklı düşünceler önermek.
• Yargılamak, eleştirmek, suçlamak, aynı düşüncede olmamak.
• Övmek, aynı düşüncede olmak.
• Ad takmak, alay etmek.
• Yorumlamak, analiz etmek, tanı koymak.
• Güven vermek, desteklemek, avutmak, duygularını paylaşmak.
• Soru sormak, sınamak, sorgulamak.
• Sözünden dönmek, oyalamak, şakacı davranmak, konuyu saptırmak.

 
Bu yanlış sonucunda kişide oluşan duygular ise,

• Konuşmamı engelliyorlar.
• Kendimi savunmaya ve direnmeye itiyorlar.
• Karşı koyup tartışmama yol açıyorlar.
• Aşağılık duygusu hissetmeme yol açıyorlar.
• Beni kızdırıyorlar.
• Kendimi suçlu ve kötü hissettiriyorlar.
• Değişmem için baskı altında olduğumu hissettiriyorlar.
• Sorunumu kendi kendime çözebileceğime güvenmediklerini sezdiriyorlar.
• Anlaşılmadığımı düşündürüyorlar.
• Duygularımda haklı olmadığımı hissettiriyorlar.
• Engellendiğimi duyuruyorlar.
• Sorgulanıyormuşum duygusunu yaşatıyorlar.

İletişim engellerinin çocukta yarattığı sonuçlar:

• Gelişimi engellenir.
• Özgürce düşünemez.
• Düşünce ve duygularını açıkça ifade edemez.
• Bağımlı birey olur.
• Uyum güçlükleri ve çeşitli sorunları olur.

Ailelerimize önerilerimiz:
O Çocuklarınıza zaman ayırın.
O Çocuklarınızla konuşurken tüm dikkatinizi ona yoğunlaştırın.
O Aşağılamak, suçlamak, çocuk adına karar vermek yerine, öncelikle çocuğunuzu dinleyin.
O Dinlediğinizi ve olduğu gibi kabul ettiğinizi beden diliyle de pekiştirin.
O Çocuğunuza karşı davranışlarınızda tutarlı olun.
O Çocuğunuzu başka çocuklarla kıyaslamayın. 

                                                                                              Ateş Böceği Anaokulu
                                                                                           Psikolog Derya ÇAYIRLI